Biểu tượng văn hóa Nhật Bản – Hoa anh đào

Nhắc đến Nhật Bản, chúng ta sẽ nghĩ ngay tới ngọn núi Phú Sĩ quanh năm bao phủ tuyết rơi, những cánh hoa đào xinh đẹp đã và đang trở thành biểu tượng của xứ sở Phù Tang. Cùng tìm hiểu về loại hoa đặc biệt này qua bài viết dưới đây nhé.

1. Truyền thuyết về Hoa Anh Đào

    Có truyền thuyết cho rằng hoa anh đào – sakura là cách gọi từ Sakuya là tên của nữ thần Konohara Sakuya – một vị thần trong tác phẩm văn học cổ của Nhật Bản có tên là Cổ sự ký – Kojiki. Vị thần này là người đầu tiên đã gieo hạt hoa anh đào trên núi Phú sĩ, do vậy được suy tôn là nữ thần Sakura. Vị nữ thần này có sắc đẹp tuyệt trần tựa hoa, và khi hoa anh đào nở cũng đẹp vô cùng, làm say đắm nhân gian. Và người Nhật Bản tin rằng hoa anh đào Sakura bắt nguồn từ đó.

    Đối với người Nhật Bản, Hoa anh đào không chỉ tượng trưng cho vẻ đẹp thanh cao mà còn là nỗi buồn về sự ngắn ngủi, phù dung và tính khiêm nhường, nhẫn nhịn. Cây hoa anh đào đem tặng được xem như biểu tượng hòa bình của nước Nhật với các nước khác trên thế giới. Hoa anh đào mọc ở Triều Tiên và Mỹ không có mùi hương. Trong khi đó, ở Nhật Bản, người ra ngợi ca hương thơm của hoa anh đào trong những vần thơ. Trong ngôn ngữ Nhật, nhất là trong thơ ca, chữ “hana” (hoa) và “sakura” hầu như đồng nghĩa.

    Hoa anh đào rụng một cách khoan dung, buồn bã và hùng hồn. Khoan dung vì chỉ sau vài ngày nở hoa sẽ bắt đầu héo; buồn là vì nó nhắc nhở đến cuộc đời mong manh và ngắn ngủi. Hùng hồn vì bông hoa có cuộc đời ngắn ngủi này đã khẳng định một nét thẩm mỹ đáng tự hòa của người Nhật rằng những gì đẹp trong thiên nhiên cũng như trong cuộc đời thường hiếm khi tồn tại lâu, rằng chính sự tàn phai sớm cũng là một nét đẹp, nó tắt lụi đúng đỉnh cao rực rỡ của mình, đã thể hiện một cái đẹp cao cả nhất.

2. Loài hoa đã cùng trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử đất nước Nhật Bản

    Từ năm 710 đến năm 794: Hoa anh đào tượng trưng cho sự sinh sôi và khởi đầu mới

    Vào những năm 710 đến năm 794, hoa anh đào gắn liền với những tín ngưỡng của người Nhật Bản mang ý nghĩa sinh sôi và những khởi đầu tốt đẹp. Vào thời kỳ này, hoa anh đào được người Nhật mang từ vùng núi xuống trồng ở những đô thị lớn. Người dân Nhật Bản tôn sùng loài hoa này và xem chúng như linh hồn của thần núi muốn gửi gắm tới con người.

    Năm 712: Hoa anh đào – biểu tượng về sự độc đáo của Nhật Bản

    Hoa anh đào lần đầu tiên được nhắc đến trong cuốn lịch sử “Cổ sự ký” (Kojiki) của Nhật. Cổ sự ký là tuyển tập những câu chuyện kể về lịch sử Nhật Bản từ thưở thần thoại Thiên hoàng Jimmu tới thời Thiên Hoàng Suiko (597).

    Năm 1192: Hoa anh đào biểu tượng cho tinh thần võ sĩ Samurai

    Yoritomo no Minamoto sinh ra trong thời kì loạn lạc. Ông đã đánh bại tầng lớp quý tộc và thành lập chính quyền quân sự đồ sộ ở Kamakura, gây dựng nên nền chính trị võ gia. Hoa anh đào từ lúc đó dần trở thành biểu tượng cho tinh thần võ sĩ đạo. Khi đối mặt với hiểm nguy, người võ sĩ không sợ chết, giống như loài hoa anh đào, anh ta chiến đấu và chết một cách cao đẹp.

    Năm 1868 đến năm 1912: Hoa anh đào biểu tượng cho sự hy sinh của binh sĩ Nhật Bản

    Nhật Bản từ năm 1868 đến năm 1912 bước vào thời Minh Trị. Trong thời kì này, Nhật Bản bắt đầu vào công cuộc hiện đại hóa và dần vươn lên thành một cường quốc. Ohnuki-Tierney viết rằng những binh sĩ Nhật Bản “có thể hi sinh cho hoàng gia một cách cao đẹp như những cánh hoa anh đào rơi”.

    Năm 1912: Cây anh đào tượng trưng cho tình hữu nghị và sự liên minh chính trị

    Thay mặt những người dân Nhật Bản, chính phủ Nhật Bản mang tặng nước Mỹ 3.000 cây hoa anh đào. Cây anh đào được trao như một món quà biểu tượng cho tình hữu nghị và sự hợp tác về mặt chính trị giữa Nhật Bản và Mỹ. Nhật Bản còn tặng cây anh đào cho nhiều quốc gia trên thế giới như Trung Quốc, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Đức.

    Năm 2011: Hoa anh đào tượng trưng cho niềm hy vọng, sự tái sinh

    Ngày 11 tháng 3 năm 2011, một cơn sóng thần đã tấn công vào Nhật Bản. Tất cả những cây anh đào đều bị sóng thần tiêu diệt, mọi thứ chỉ còn lại đổ nát, hoang tàn. Nhưng chỉ một tháng sau, những chồi non lại mọc lên, mang lại niềm hy vọng cho người dân Nhật Bản. Họ lại bắt đầu khôi phục, xây dựng lại cuộc sống sau những tàn phá của thiên tai.

    Bên trong vẻ đẹp mong manh, thanh khiết của hoa anh đào là hiện thân của sự sống, tinh thần bất khuất, và hy vọng. Ngày nay, hoa anh đào còn mang trong mình biểu tượng hòa bình, sự gắn kết khi con người có thể thưởng thức lễ hội hoa anh đào không chỉ ở Nhật Bản mà còn nhiều nơi trên thế giới như Mỹ, Việt Nam,....

3. Ý nghĩa của Hoa anh đào

    Hoa anh đào biểu tượng cho sức sống mãnh liệt

    Hoa anh đào có vẻ đẹp mong manh rực rỡ khi nở rộ thành từng mảng. Chính hình ảnh đó mang đến một thông điệp: “Con người dù ở trong hoàn cảnh khốn cùng nhất, vẫn luôn phải cố gắng vươn lên và không được đầu hàng số phận”. Thời gian tồn tại của một bông hoa anh đào kéo dài từ 7-15 ngày, trung bình khoảng 1 tuần. Do vậy, loài hoa này biểu tượng cho sự ngắn ngủi bi thương của võ sĩ samurai. Theo truyền thuyết kể lại rằng, hoa anh đào được sinh ra từ thanh kiếm của võ sĩ samurai. Sau khi người võ sĩ này tự kết liễu sinh mạng mình bằng thanh kiếm đó tại vùng núi Phú Sĩ. Vì vậy, hoa anh đào được người Nhật coi là linh hồn của tinh thần võ sĩ đạo.

    Hoa anh đào biểu tượng của cái đẹp

    Hiện nay, hoa anh đào được trồng ở nhiều nước như Hàn Quốc, Trung Quốc,...nhưng khi nhắc đến Hoa anh đào người ta nghĩ ngay đến đất nước Nhật Bản. Tại Nhật, có hơn 200 loài hoa anh đào được phát hiện. Có loại hoa mọc dại trên núi, có loại hoa được tạo kỳ công để phục vụ nhu cầu thưởng ngoại của con người. Một số loại hoa tiêu biểu như: Oyamsakura, Yamasakura, Oshimasakura, Edohigan, Someiyoshino, Kasumisakura.

    Vào mùa hoa Anh đào nở rộ, người Nhật thường tụ tập ở nơi có nhiều cây hoa như bờ sông, đền, chùa, công viên...để ngắm hoa. Ở đó, họ vừa uống rượu sake, ăn uống, hát hò vừa ngắm vẻ đẹp của hoa anh đào. Hình ảnh những bông hoa nở rộ như báo hiệu một mùa xuân mang đến những điều tốt đẹp nhất trong cuộc sống. Vào tuần thứ 2 của tháng 4, lễ hội hoa anh đào được tổ chức khắp nơi để đón chào mùa xuân mới.

    Mặc dù hoa anh đào rất đẹp nhưng thời gian tồn tại ngắn ngủi, lúc hoa tàn cũng là thời điểm hoa nở đẹp nhất. Không giống như các loài hoa khác, loài hoa này chỉ cần một cơn gió thoáng qua là cánh hoa đã lìa cành. Vì thế, nó đã trở thành biểu tượng cho cái đẹp đối với người Nhật.

    Hoa anh đào biểu tượng của sự khiêm nhường và nhẫn nhịn

    Ngoài biểu tượng đặc trưng cho sức sống mãnh liệt, cái đẹp, hoa anh đào còn biểu tượng cho sự khiêm nhường nhẫn nhịn. Truyền thống Nhật Bản có quy tắc, lễ nghi mà mọi người phải tuân theo tùy thuộc vào mối quan hệ xã hội, địa vị xã hội của từng người tham gia trong giao tiếp. Biểu hiện trong quá trình giao tiếp của người Nhật là thực hiện nghi thức chào hỏi. Tất cả lời chào của người Nhật đều phải cúi mình và kiểu cúi chào phụ thuộc vào mối quan hệ xã hội và địa vị xã hội của từng người khi tham gia giao tiếp.

    Người Nhật có ý thức tự trọng rất cao và chú trọng làm sao cho người đối thoại cảm thấy thoải mái. Họ không bao giờ làm phiền người khác bởi cảm xúc riêng của mình. Cho dù họ đang gặp phải những chuyện đau buồn nhưng khi nói chuyện, họ vẫn luôn mỉm cười. Đó là tính cánh khiêm nhường, nhẫn nhịn giống như bông hoa anh đào sẵn sàng rơi xuống dù cho đang ở độ xuân sắc.

Hoa anh đào của Nhật Bản vừa có sắc, vừa có hương, vừa là triết lý cũng là niềm tự hào của Nhật Bản. Có lẽ chính vì những yếu tố đó, hoa anh đào trở thành biểu tượng của Nhật Bản – một nét đẹp không thể thiếu của đất nước mặt trời mọc.

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. CTV Vũ Nga (hanoimoi.vn); 2017; Hoa anh đào - Quốc hoa của Nhật Bản và những ý nghĩa ít người biết đến.

2. jvb.com.vn; Ý nghĩa biểu tượng hoa Anh Đào.

3. kohi.vn; Ý nghĩa biểu tượng hoa anh đào Sakura Nhật Bản.

Ngày 25 Tháng 03 Năm 2026, Admin N.