Những trận động đất mạnh tại Nhật Bản trong 30 năm qua

Nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, nơi thường xuyên xảy ra các trận động đất và núi lửa hoạt động mạnh, Nhật Bản đã ghi nhận khoảng 2% trong số những trận động đất có độ lớn từ 6 trở lên trên thế giới.

1. Tại sao nước Nhật lại phải hứng chịu nhiều trận động đất lớn?

    Câu trả lời là do vị trí của đất nước này. Quốc đảo này nằm dọc theo Vành đai lửa Thái Bình Dương – một khu vực hình móng ngựa theo vành đai Thái Bình Dương – nơi có nhiều động đất và núi lửa phun trào nhất thế giới. Trong thực tế, 81% các trận động đất lớn nhất thế giới xảy ra ở vành đai hoạt động này.

    Bề mặt của Trái đất được chia thành những khối lớn di chuyển vòng quanh. Khi các cạnh của chúng va chạm vào nhau thì sẽ xảy ra nhiều hiện tượng.

    Trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, một số mảng kiến tạo va chạm và cọ xát với nhau. Trong các đới hút chìm, một mảng kiến tạo sẽ bị uốn cong và trượt xuống dưới phía đối diện, làm cho lớp vỏ chìm xuống. Từ Alaska xuống tới Nhật Bản và Philippines, và sau đó là vùng bờ biển phía tây của Nam Mỹ và Trung Mỹ là các đới hút chìm rất lớn.

    Trận động đất lớn nhất trên Trái đất được ghi lại bằng các công cụ địa chấn là trận động đất có cường độ 9,5 độ Richter xảy ra ở Chile năm 1960.

    Bản thân nước Nhật nằm trên một khảm phức tạp các mảng kiến tạo luôn va chạm và cọ xát với nhau, gây ra các trận động đất chết người và các vụ phun trào núi lửa.

2. Điểm lại các vụ động đất kinh hoàng ở Nhật Bản

    Ngày 16/1/1995: Trận động đất có độ lớn 7,3 độ Richter tấn công miền trung Nhật Bản, tàn phá thành phố cảng Kobe. Với hơn 6.400 người thiệt mạng và thiệt hại lên tới 100 tỷ USD, đây được đánh giá là trận động đất gây hậu quả nghiêm trọng nhất đối với Đất nước Mặt trời mọc trong 50 năm qua.

    Ngày 23/10/2004: Trận động đất có cường độ 6,8 đã làm rung chuyển vùng Niigata, cách Tokyo khoảng 250km về phía Bắc, làm 65 người thiệt mạng và 3.000 người bị thương.

    Ngày 11/3/2011: Trận động đất có độ lớn lên tới 9,0 và sóng thần đã xuất hiện tại khu vực đông bắc Nhật Bản. Thiên tai đã cướp đi tính mạng của gần 20.000 người và gây ra vụ rò rỉ phóng xạ hạt nhân nghiêm trọng từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima. Đây là thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất trên thế giới kể từ sau thảm họa Chernobyl.

   Thảm họa tại Nhà máy điện hạt nhân Fukushima

    Ngày 16/4/2016: Thành phố Kumamoto trên đảo phía nam Nhật Bản đã hứng chịu trận động đất có cường độ 7,3. Hơn 220 người đã thiệt mạng do trận động đất này.

    Ngày 18/6/2018: Tại Osako, 4 người đã thiệt mạng, hàng trăm người khác bị thương và các dây chuyền sản xuất tại một khu công nghiệp phải tạm dừng hoạt động sau trận động đất có cường độ 6,1.

    Ngày 6/9/2018: Trận động đất có độ lớn 6,7 đã làm tê liệt đảo Hokkaido ở phía bắc Nhật Bản. Theo thống kê, ít nhất 7 người thiệt mạng, hơn 5,3 triệu cư dân sống trong cảnh mất điện và nhiều vụ sạt lở đã xuất hiện sau động đất.

    Ngày 13/2/2021: Trận động đất có cường độ 7,3 đã xảy ra ngoài khơi bờ biển Fukushima ở miền đông Nhật Bản, làm hàng chục người bị thương và mất điện trên diện rộng.

    Ngày 16/3/2022: Động đất với độ lớn tương tự tiếp tục xuất hiện ở ngoài khơi bờ biển Fukushima. Hai người thiệt mạng và gần 100 người khác bị thương. Trận động đất này gợi lại ký ức về thảm động đất và sóng thần xảy ra hơn 1 thập kỷ trước đó.

    Ngày 1/1/2024: Trong buổi chiều đầu tiên của năm mới, đã xảy ra một trận động đất với cường độ mạnh 7,6 ở khu vực miềng trung Nhật Bản. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết, chấn tâm của trận động đất cách thành phố Wajima, tỉnh Ishikawa khoảng 30km về phía đông-đông bắc, với độ sâu chấn tiêu khoảng 16km. Theo đó, cơn địa chấn này được xác định ở cấp cao nhất trên thang cường độ địa chấn cấp 7 của Nhật Bản. Lần gần nhất trước đó Nhật Bản từng chứng kiến động đất mạnh như vậy là vào cuối năm 2018 tại Hokkaido.

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. nhandan.vn; 2024; Những trận động đất mạnh tại Nhật Bản trong 30 năm qua.

2. Anh Thư (truyenhinhthanhhoa.vn); 2016; Tại sao nước Nhật lại phải hứng chịu nhiều trận động đất lớn?.

Ngày 27 Tháng 03 Năm 2026, Admin N.