Truyền thuyết đô thị Nhật Bản

“Truyền thuyết đô thị” là tên gọi chung của những câu chuyện ma quái, bí ẩn được lưu truyền bằng hình thức truyền miệng. Mỗi quốc gia đều có những “truyền thuyết đô thị” khác nhau, nhưng có nhiều người yêu mến dòng văn hóa hiện đại này cho rằng “truyền thuyết đô thị” của Nhật Bản là “nổi da gà” nhất.

1. Truyền thuyết đô thị Nhật Bản là gì ?

    (日本の都市伝説 - Nihon no toshi densetsu) Truyền thuyết đô thị Nhật Bản -  là những câu chuyện kể dân gian được lưu hành trong đời sống như những câu chuyện có thật. Đặc trưng của những truyền thuyết này chính là chúng xuất phát từ Nhật Bản và phổ biến trên toàn nước Nhật.

    Các câu chuyện trong đó thường liên quan đến việc các thực thể hoặc sinh vật huyền bí gặp phải và tấn công con người. Tuy nhiên, người ta còn dùng tên gọi này cho những tin đồn lan truyền, phi siêu nhiên trong văn hóa đại chúng.

    Thể loại chuẩn của những truyền thuyết đô thị thường không liên quan gì đến câu chuyện của các yêu quái dân gian (Yokai) mà là những câu chuyện ma quái quỷ dị trong đời sống hiện đại và đương đại, thường được gọi là Yurei.

    Truyền thuyết đô thị hiện đại của Nhật Bản lấy bối cảnh trong các trường học hoặc thành phố, một số truyện có thể được coi là những câu chuyện cảnh báo.

2. Các thể loại truyền thuyết đô thị Nhật Bản

    Được chia thành hai loại chính là: truyền thuyết tự nhiên và truyền thuyết siêu nhiên. Trong đó, truyền thuyết tự nhiên thường dựa trên những chủ thể, sự kiện có thật, được người ta thêm bớt, truyền miệng kể lại và có tính xác thực không cao. Còn truyền thuyết siêu nhiên là những câu chuyện ma quái rùng rợn có liên quan đến những chủ thể ở chiều không gian khác như ma, quỷ,….

3. Một số truyền thuyết đô thị Nhật Bản nổi tiếng

    3.1 Truyền thuyết tự nhiên

    Vụ cháy cửa hàng bách hóa Shirokiya năm 1932

    Vào ngày 16/12/1932 đã xảy ra vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại cửa hàng bách hóa Shirokiya ở Tokyo, khiến 14 người tử vong. Trong vụ hỏa hoạn, nhiều nữ nhân viên bán hàng mặc kimono đã phải tháo chạy lên tần thượng của tòa nhà 8 tầng này.

    Theo quan niệm truyền thống, phụ nữ không mặc đồ lót khi mặc kimono, vì vậy đã có tin đồn rằng một vài người từ chối nhảy xuống lưới an toàn của lính cứu hoả đang giăng bên dưới vì họ sợ bị tốc tà áo và “lộ hàng”, dẫn đến việc những người này đã tử vong do đám cháy ngay sau đó.

    Sau vụ việc, ban quản lý cửa hàng đã yêu cầu các nhân viên bán hàng được mặc nội y cùng với kimono và lối ăn mặc này cũng trở nên ngày càng phổ biến hơn.

Vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại cửa hàng bách hóa Shirokiya ở Tokyo năm 1932.

    Trái với niềm tin này, Giáo sư về Phong tục và Kiến trúc Nhật Bản, ông Shoichi Inoue, đã bác bỏ câu chuyện về những người phụ nữ kia. Theo ông Inoue, hầu hết mọi người đã được cứu bởi lính cứu hỏa và câu chuyện về những người phụ nữ kia là hoàn toàn bịa đặt. Tuy nhiên, chuyện này đã xuất hiện trong khá nhiều sách, thậm chí một số còn xuất bản bởi Cơ quan phòng cháy chữa cháy.

    Hơn nữa, người ta cũng tin rằng vụ cháy cửa hàng bách hóa Shirokiya là chất xúc tác cho sự thay đổi của phong tục truyền thống, đặc biệt là xu hướng mặc nội y kiểu phương Tây, mặc dù không có bằng chứng nào chứng minh điều này là đúng hay sai.

    Máy đếm giờ của Sony

    Đã từng có tin đồn rằng Tập đoàn Sony đã cài đặt một thiết bị đếm giờ trong tất cả các sản phẩm điện tử của mình khiến chúng bị hỏng ngay sau khi hết thời hạn bảo hành. Tính đến nay, điều này vẫn chưa được xác thực. Tuy nhiên, người ta cho rằng dù không biết Sony có cái “máy tính giờ” vào các thiết bị điện tử của họ hay không nhưng cụm từ này ám chỉ việc các sản phẩm của Sony chỉ sử dụng được cho đến khi hãng phát hành mẫu mã mới.

    3.2 Truyền thuyết siêu nhiên

    Bóng ma nhà vệ sinh Hanako – san (トイレの花子 (はなこ)さん)

    Hanako – san, bóng ma nhà vệ sinh, là một trong những truyền thuyết đô thị nổi tiếng nhất Nhật Bản. Câu chuyện kể về hồn ma của một nữ sinh thường xuất hiện trong nhà vệ sinh trường học, đặc biệt là ở phòng vệ sinh thứ ba trên tầng ba. Hanako – san được miêu tả như một cô bé mặc váy đỏ, tóc ngắn và thường trả lời khi ai đó gọi tên cô.

    Để triệu hồi Hanako – san, học sinh thường thực hiện nghi thức đứng trước cửa phòng vệ sinh thứ ba, gõ ba lần và hỏi: “Hanako – san, cậu có ở đây không ?” Nếu Hanako – san trả lời  “Có”, hồn ma sẽ xuất hiện, đôi khi để hù dọa hoặc dẫn người triệu hồi vào thế giới bên kia.

    Người phụ nữ với chiếc miệng rách Kuchisake – onna (口裂け女)

    Là một nhân vật đáng sợ trong truyền thuyết đô thị Nhật Bản. Cô được miêu tả là một phụ nữ xinh đẹp nhưng khi tháo khẩu trang che mặt, sẽ lộ ra một vết sẹo kinh hoàng kéo dài từ tai này sang tai kia. Kuchisake – onna thường xuất hiện trên đường phố vào ban đêm, hỏi người đi đường “Tôi có xinh đẹp không ?” Nếu người đối diện trả lời “Có”, cô sẽ tháo khẩu trang và hỏi tiếp “Còn bây giờ thì sao ?” Trả lời “Không” hoặc tỏ ra sợ hãi sẽ khiến cô tấn công bằng kéo, còn nếu trả lời “Có” cô sẽ rạch miệng người đó để họ trở nên giống mình.

    Để thoát khỏi Kuchisake – onna, có một số cách được truyền miệng. Một số người tin rằng việc đưa kẹo hoặc trái cây sẽ làm cô mất tập trung, giúp người đó có thời gian chạy thoát. Một cách khác là trả lời một cách mơ hồ “Bình thường” hoặc “Tôi không biết”, điều này có thể khiến cô bối rối và để người đó đi. Kuchisake – onna không chỉ là một câu chuyện rùng rợn mà còn phản ánh áp lực xã hội về ngoại hình và sự hoàn hảo trong văn hóa Nhật Bản.

    Oan hồn bò lê Teke Teke (テケテケ)

    Teke Teke là oan hồn của một nữ sinh bị tàu hỏa cán nát người, chỉ còn lại phần thân trên. Hồn ma này báo thù bằng cách bò lê trên đôi tay, phát ra âm thanh “Teke Teke” kinh hoàng khi di chuyển. Teke Teke thường xuất hiện vào ban đêm, săn lùng những người đi bộ một mình và cắt đôi họ bằng một lưỡi dao hoặc vật sắc nhọn để họ chịu chung số phận với cô. Để thoát khỏi Teke Teke, người ta khuyên nên chạy thật nhanh và tránh những nơi vắng vẻ vào ban đêm. Một số câu chuyện kể rằng nhắc đến tên cô ba lần hoặc mang theo bùa hộ mệnh có thể giúp tránh được sự truy đổi của cô.

    Gã đàn ông mặc áo choàng đỏ Aka Manto (赤マント)

    Aka Manto là một truyền thuyết đô thị Nhật Bản về một gã đàn ông mặc áo choàng đỏ ẩn nấp trong nhà vệ sinh nữ. Khi có người vào phòng vệ sinh, hắn sẽ hỏi “Bạn muốn giấy đỏ hay giấy xanh” Nếu chọn giấy đỏ, nạn nhân sẽ bị giết một cách tàn bạo và máu chảy thành dòng như màu đỏ. Nếu chọn giấy xanh, nạn nhân sẽ bị siết cổ đến chết, mặt chuyển sang màu xanh.

    Để thoát khỏi Aka Manto, người ta khuyên nên trả lời “Không cần” khi được hỏi về giấy hoặc chọn cách phớt lờ và rời khỏi phòng vệ sinh ngay lập tức. Điều này có thể khiến Aka Manto mất hứng thú và bỏ qua nạn nhân, giúp họ tránh được số phận rùng rợn.

    Địa ngục Tomino (トミノの地獄)

    Địa ngục Tomino là một truyền thuyết đô thị Nhật Bản về một ngôi làng bí ẩn bị cô lập bởi lời nguyền. Làng Tomino được cho là nơi ẩn chứa những bí mật kinh hoàng và những sự kiện kỳ quái. Người ta tin rằng những ai cố gắng tìm đường đến ngôi làng này sẽ không bao giờ quay trở lại hoặc nếu có họ sẽ trở về với những dấu hiệu của sự điên loạn và tuyệt vọng.

    Trong Tomino, những nghi thức kỳ quái và sự xuất hiện của các sinh vật huyền bí là điều thường thấy. Người dân trong làng, nếu còn tồn tại, được cho là thực hiện các nghi lễ huyền bí để giữ cho lời nguyền không lan rộng. Những sinh vật huyền bí, từ những bóng ma đến những hình dạng kỳ dị, được cho là tuần tra khắp làng, bảo vệ những bí mật đen tối của nó. Bí mật kinh hoàng ẩn giấu trong Tomino thường liên quan đến những cái chết tàn bạo và những sự kiện siêu nhiên. Một trong những bí mật đáng sợ nhất là câu chuyện về một bài thơ “Địa ngục Tomino”, người ta tin rằng bất cứ ai đọc bài thơ này thành tiếng sẽ gặp phải những tai họa khủng khiếp hoặc thậm chí tử vong. Bài thơ được cho là sức mạnh của lời nguyền, gắn liền với linh hồn đau khổ và sự thống khổ vô tận. Để thoát khỏi lời nguyền của Địa ngục Tomino, người ta thường khuyên không nên cố gắng tìm kiếm ngôi làng hoặc đọc bài thơ. Nếu ai đó đã đọc bài thơ, việc thực hiện các nghi lễ thanh tẩy hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ từ các thầy cúng hoặc người có khả năng trừ tà có thể là cách duy nhất để thoát khỏi sự ám ảnh và nguyền rủa.

    Quái vật đầu bò Gozu (牛頭)

    Gozu hay còn được gọi là “Đầu bò”, là một quái vật hung hãn trong truyền thuyết đô thị Nhật Bản, nổi tiếng với khả năng mang đến tai ương và sự tàn phá khủng khiếp. Hình ảnh Gozu thường được miêu tả với một cơ thể to lớn và chiếc đầu bò dữ tợn, tượng trung cho sức mạnh và sự man rợ. Một trong những đặc điểm đáng sợ nhất của Gozu là âm thanh rống kinh hoàng mà nó phát ra. Tiếng rống này có thể khiến những ai nghe thấy cảm thấy sợ hãi tột độ, thậm chí có thể bị tê liệt vì kinh hoàng. Sức mạnh hủy diệt của Gozu thể hiện qua khả năng phá hủy mọi thứ trên đường đi của nó, từ nhà cửa đến cây cối và không ai có thể ngăn cản được.

    Cách đánh bại Gozu thường liên quan đến việc sử dụng trí tuệ và sự can đảm, thay vì đối đầu trực tiếp với sức mạnh của nó. Một số truyền thuyết cho rằng Gozu có một điểm yếu nhất định, chẳng hạn như một vật phẩm hoặc bùa chú có thể làm suy yếu hoăc xua đuổi nó. Những người đối mặt với Gozu được khuyên nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người có kiến thức về huyền bí hoặc các thầy cúng có khả năng trừ tà. Trong một số câu chuyện, việc sử dụng ánh sáng mạnh hoặc lửa cũng có thể làm Gozu sợ hãi và rút lui.

    Cuối cùng, cách hiệu quả nhất để đánh bại Gozu có lẽ là tránh xa khu vực mà nó thường xuất hiện và không kích động nó. Sự thông minh và thận trọng luôn là yếu tố quan trọng để sống sót trước bất kỳ mối đe dọa huyền bí nào.

Những truyền thuyết đô thị Nhật Bản dù có kinh dị đến đâu thì cũng mang một ý nghĩa nào đó. Có câu chuyện được truyền miệng để nhắc nhở bạn không nên đi vào những nơi tối tăm, vắng người qua lại, hay có những câu chuyện dùng để cất lên tiếng nói phê phán sự không chung thủy trong hôn nhân,….Tuy nhiên, những truyền thuyết đô thị thường có tính xác thực thấp vì vậy các bạn tuyệt đối không nên thử làm theo, đặc biệt là những bạn yếu bóng vía.

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. Kilala; 2020; Truyền thuyết đô thị Nhật Bản.

2. Kiến thức ngành Du lịch; 2024; Truyền thuyết đô thị Nhật Bản – Top 10 truyền thuyết đáng sợ nhất xứ Phù Tang.

Xem thêm bài viết: Khám phá văn hóa Nhật Bản với chủ đề: Thư pháp Nhật Bản.

Ngày 21 Tháng 10 Năm 2025, Admin N.