Thời kỳ Edo và 9 sự thật thú vị về văn hóa Nhật Bản

Nhật Bản là một đất nước giàu truyền thống và lịch sử. Hầu hết, nhắc đến văn hóa Nhật Bản trong thời kỳ Edo mọi người đều biết đến Samurai, Geisha hay việc Nhật Bản đóng cửa biên giới trong nhiều năm. Tuy nhiên, có những sự thật khác có thể khiến bạn cực sốc! Hãy cùng điểm qua 9 sự thật thú vị có thể bạn chưa biết về Nhật Bản trong Thời kỳ Edo.

1. Sự thật 1: 70% dân số Nhật Bản khi đó đều là Nam giới

    Hãy thử nghĩ mà xem thời kỳ Edo, cứ 7 nam Nhật Bản mới có 3 người phụ nữ. Một con số chênh lệch khá lớn, đúng không ? Trong thời kỳ Edo, phần lớn phụ nữ đã kết hôn từ 15 đến 18 tuổi. Chính vì thế, khi tìm hiểu về Nhật Bản thời kỳ đó, nhiều người cho rằng những phụ nữ vẫn độc thân sau năm 18 tuổi sẽ cảm thấy thật xấu hổ. Điều này có vẻ giống với một số quan niệm cứng nhắc ngày nay chúng ta vẫn thường thấy, phụ nữ sau 30 ngày nay mà chưa lập gia đình sẽ bị coi là “ế”.

    Ngày trước, đàn ông Nhật Bản sẽ không được kết hôn nếu chưa bước qua tuổi 25. Tuy nhiên, trong công việc họ lại dành toàn bộ công sức, thời gian để phục vụ, cống hiến cho doanh nghiệp. Điều này dẫn đến tình trạng khi ở tuổi 40 họ mới có cơ hội kết hôn. Vì vậy khi du lịch Nhật Bản và dạo phố trên đường bạn sẽ không thấy lạ khi chứng kiến nhiều cuộc hôn nhân với số tuổi chênh lệch giữa chồng và vợ ngày nay.

2. Sự thật 2: Sushi chỉ được xem là thức ăn nhanh

    Hầu hết chúng ta nghĩ về Sushi, mọi người thường tưởng tượng ra một không gian thưởng thức tại các nhà hàng sang trọng cùng với các đầu bếp tay nghề cao. Nhưng với văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo, Sushi lại chỉ được xem là nguồn thức ăn nhanh phục vụ chủ yếu cho các công nhân xây dựng. Có lẽ do sự nhỏ gọn và tiện lợi của chúng.

    Thực tế là, để có thể xây dựng những công trình lớn và những cơ sở hạ tầng đồ sộ của Nhật Bản như ngày hôm nay, ở văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo, người ta cần đến một số lượng công nhân khá lớn. Điều này khiến các nhà thầu hay các nhà cung cấp cảm thấy đau đầu khi tìm ra món ăn đơn giản để chế biến dễ dàng mà vẫn đủ nguồn dinh dưỡng để phục vụ công nhân. Bởi lẽ đó, người ra nghĩ ngay đến món Sushi.

    Cho đến ngày nay, Sushi đã được cả thế giới đón nhận và phổ biến đến nỗi rất nhiều nhà hàng phục vụ món ăn Nhật Bản trên khắp thế giới. Cho dù bạn là ai, bạn có bao nhiêu tiền thì vẫn có thể cảm nhận được hương vị tươi sống của Sushi.

3. Sự thật 3: Văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo: Gạo dùng để trả công cho Samurai

    Hầu hết mọi người đều quen thuộc với văn hóa Nhật Bản truyền thống khi nói về các Samurai cao quý. Họ là những chiến binh dũng mãnh với sự huấn luyện căng thẳng và kỷ luật nghiêm ngặt. Với số lượng công việc “chất đống”, họ phải lao động cực kỳ chăm chỉ để có vị trí cao trong xã hội.

    Tuy nhiên, có một sự thật bất ngờ rằng Samurai chỉ được trả công bằng gạo thay vì tiền tệ, đất dai, nhà cửa,....như đa số nhiều người thường nghĩ.

4. Sự thật 4: Mọi người đều tắm ở bồn tắm công cộng mỗi ngày

    Năm 1860, Nhật Bản sở hữu hơn nửa nghìn nhà tắm công cộng trên toàn quốc giúp mọi người dễ dàng sử dụng nhà tắm này thay vì tắm gội tại nhà.

    Tìm hiểu về văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo, bạn sẽ bất ngờ khi thấy rằng người dân thích việc sử dụng nhà tắm công cộng hơn là tắm ở nhà. Nhờ vào sự tiện dụng và thoải mái, đôi lúc có người còn tắm nhiều lần trong ngày.

    Ngày nay, hầu hết mọi người đều nhìn nhận nước Nhật như một quốc gia cực kỳ sạch sẽ. Bởi bên cạnh nhà tắm công cộng truyền thống, văn hóa Nhật Bản còn nổi tiếng với hình thức tắm suối nước nóng Osen. Trong Osen có nhiều quy định bắt buộc bạn phải tuân theo để giữ gìn nghi thức tốt đẹp này.

5. Sự thật 5: Phụ nữ không có lông mày sau khi kết hôn

    Mỗi một quốc gia, mỗi một dân tộc đều sẽ có những nét văn hóa và phong tục truyền thống khác nhau. Trong văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo, phụ nữ kết hôn xong phải hoàn toàn cạo sạch lông mày đã khiến nhiền người, đặc biệt là phái nữ nước ngoài cực sốc.

    Phụ nữ thời Edo sẽ cạo sạch lông mày và thực hiện các nghi thức trang điểm độc đáo của thời kỳ đó. Tục nhuộm răng, trang điểm mặt trắng bệch và môi đỏ tươi chúm chím. Người ta tin rằng những điểm nhấn đặc biệt và độc đáo này phụ nữ trông sẽ hấp dẫn hơn hoặc có thể dùng để che giấu gương mặt tự nhiên của họ.

6. Sự thật 6: Tội phạm bị đày đến các đảo xa

    Một trong những hình phạt đặc biệt mà thời kỳ Edo Nhật Bản khi đó dùng để xử phạt tội phạm là đưa những kẻ bị kết án đến những hòn đảo xa xôi mà đơn cử là Đảo Izu Seven. Ngày nay, những hòn đảo này đóng vai trò là điểm du lịch Nhật Bản nổi tiếng.

    Trong thời kỳ Edo, người ta truyền tai nhau câu nói “một số hòn đảo là nơi sinh sống của những người bản địa tốt bụng đã bắt tội phạm và đối xử công bằng, trong khi những hòn đảo khác không có người ở và thiếu thức ăn và nước uống”. Câu nói trên thật sự đã gây ám ảnh cho nhiều người.

    Các tội phạm sau khi bị kết án tận hưởng thời gian ở bên người bản xứ, thậm chí còn đi xa đến mức kết hôn với một gia đình và sống ở đó cho đến cuối đời sau khi mãn hạn tù. Một số khác, cuộc sống quẩn quanh việc sống cầm cự cho đến một ngày chết vì đói.

7. Sự thật 7: Nhập cảnh hoặc rời khỏi Nhật Bản trái phép có thể bị xử chết

    Có một thời kỳ, khi mà nhiều người biết rằng đất nước này đã đóng cửa với thế giới bên ngoài. Nhưng ít ai biết rằng có những hình phạt khắc nghiệt với những người nhập cảnh hay rời khỏi đất nước.

    Hình phạt đau đớn và tàn nhẫn nhất là cái chết. Những người này không bị phạt, không ngồi tù, mà họ kết thúc bằng một cái chết với tội phản bội quốc gia. Những người rời khỏi Nhật Bản và quay trở lại được coi là đã bị vấy bẩn bởi người phương Tây. Và như thế, họ mất đi cốt cách thuần túy của văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo.

    Ngoài ra, những người nước ngoài đến Nhật Bản cũng bị đối xử tương tự như vậy. Ở những năm 1640, có một nhóm thương nhân Bồ Đào Nha cứ ngỡ rằng họ sẽ cố gắng mở các tuyến đường thương mại đến văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo huyền bí này. Tuy nhiên một kết quả thật quá đau lòng: 13 người trong số đó đã bị hành quyết và một số người còn lại may mắn được đưa về nước kèm theo một lời nhắn: “Đừng mơ tưởng đến chúng tôi nữa”. May mắn thay, ngày nay Nhật Bản đã cởi mở hơn với người ngoại quốc, do đó chúng ta có thể đến để làm việc, du lịch, cũng như trải nghiệm văn hóa Nhật Bản.

8. Sự thật 8: Mọi thứ đã được tái chế. Ngay cả chất thải của con người

    Thời kỳ Edo, Nhật Bản đã đóng cửa và cô lập với các nước bên ngoài. Điều này có nghĩa việc nhập khẩu hàng hóa từ bất kỳ quốc gia nào khác là không thể. Tuy nhiên, những tài nguyên của Nhật Bản lại vô cùng khan hiếm và không thể khai thác thêm. Để có thể tự cung tự cấp, họ phải tái chế, tái sử dụng hầu như tất cả mọi thứ để có cuộc sống đầy đủ.

    Có nhiều người đã mua quần áo, vật phẩm sau khi sử dụng cho đến ô dù, giấy, nến,….Ngay đến cả phân người cũng được mang đi bón ruộng để cho ra nhiều hoa màu.

9. Sự thật 9: Hầu như không có súng ở Nhật Bản vào năm 1706

    Nhật Bản và Úc là hai quốc gia phổ biến nhất mà mọi người thường nghĩ đến khi nói về các quốc gia không có súng. Nguyên nhân chủ yếu là do Nhật Bản đã đóng cửa mọi hoạt động xuất nhập khẩu trong thời kỳ Edo nên họ có thể kiếm soát việc sản xuất và phân phối vũ khí.

    Vì Nhật Bản đang ở trong thời kỳ hòa bình không bị quân xâm lược đe dọa nên họ tìm cách xóa bỏ mọi súng ống để duy trì trật tự an ninh quốc gia. Đến năm 1706, Nhật Bản có ít hơn năm mươi khẩu súng được sản xuất và rất ít người vẫn còn giữ được kiến thức về cách tạo ra vũ khí này. Nhật Bản gần như hoàn toàn không có súng cho đến năm  1853 khi Commodore Perry đến cùng khẩu súng theo sau.

Trên đây là một số điểm thú vị về văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo mà Ngoại ngữ Trí nhân muốn giới thiệu với các bạn.

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. tokuteigino.edu.vn; 2023; Văn hóa Nhật Bản thời kỳ Edo và 7 sự thật thú vị.

2. Song Han Tourist; 2021; Thời kỳ Edo và 10 sự thật thú vị về văn hóa Nhật Bản.

Xem thêm bài viết: Khám phá văn hóa Nhật Bản với chủ đề: văn hóa Kiếm đạo (Kendo)

Ngày 18 Tháng 10 Năm 2025, Admin N.